Lichaamstaal

Aanraking

Klik hier voor een uitgebreide analyse van de aanraking.

Het raakt ons

Aanraking is voor ieder mens belangrijk om te kunnen leven. Het is een basisbehoefte: "we moeten aanraken, liefkozen en fysiek contact onderhouden met andere mensen". Een kind dat weinig aangeraakt wordt, maakt een slechte ontwikkeling door, maar ook later in ons leven blijken we niet zonder aanraking te kunnen.

Snel en intens

De aanraking is vaak de snelste en duidelijkste soort lichaamstaal. De aanraking van een hand, een arm om iemands schouder, kan sneller en duidelijker een boodschap overbrengen dan tientallen woorden. De mate waarin iemand anderen aanraakt, voorwerpen aanraakt en zichzelf aanraakt kan ons veel vertellen over onder andere zijn contactbehoefte. Julius Fast gaf in zijn boek de taal van het lichaam een voorbeeld, waarbij hij bij een oudere dame het bevoelen en aanraken van zichzelf en van voorwerpen om haar heen (plukken) ziet als het te kennen geven van eenzaamheid, een smacht naar gezelschap.

Vertrouwen en macht

Aanraking kan ons iets vertellen over het vertrouwen in een ander, maar ook over iemands macht ten opzichte van anderen. In een groep kan een hiërarchie ontstaan waarbij "de sterksten" anderen veel aanraken en "de zwaksten" anderen minder (mogen) aanraken.

Deze hiërarchie of rangorde is erop gebaseerd dat elke persoon van een gemeenschap weet wie er sterker en wie zwakker is dan hijzelf. Zo kan hij zich zonder strijd terugtrekken bij een ontmoeting met een sterkere. Van een zwakkere kan hij verwachten dat deze zonder tegenstand voor hem wijkt. Sjelderup-Ebbe heeft dit ordenings-systeem bij kippen onderzocht en introduceerde de term pikorde (pecking order)

Voorbeelden van aanrakingen waarbij machts-verschil wordt aangegeven als tweede boodschap zijn onder andere:

situatie-afhankelijk en persoonsgebonden

Aanraking is situatie-afhankelijk en persoonsgebonden. Leeftijd, geslacht en positie van de aanrakers maakt veel verschil. Als een verpleegkundige een arm om de schouder van een patiënt legt om hem te ondersteunen, fysiek of geestelijk, vinden we dat normaal. Zou de patiënt het bij de verpleegkundige doen, dan zou deze zich in veel gevallen ongemakkelijk gaan voelen. Een docente van de basisschool mag wel door de haren van een leerling wrijven, maar andersom zouden we dat toch vreemd vinden. Of en hoe er wordt aangeraakt wordt bepaald door de onderlinge verhouding tussen twee personen en de situatie.

Mensen raken een ander meer aan:

• als ze informatie geven, dan wanneer ze die ontvangen
• als ze een opdracht geven, dan dat ze die krijgen
• als ze vragen om een gunst, dan dat ze die verlenen
• als ze een ander willen overtuigen, dan dat ze overtuigd moeten worden
• op informele momenten, dan op het werk
• als ze opgewonden zijn, dan dat ze luisteren naar een opgewonden persoon
• als ze luisteren naar andermans zorgen, dan dat ze hun eigen zorgen uitdrukken.

Met aanrakingen wordt dus behalve hartelijkheid ook de rolverhouding getoond.We hebben echter meestal geen besef van de tweede boodschap, die bij een bepaalde aanraking gepaard gaat.

non-verbale toestemming

Wanneer iemand wil worden aangeraakt laat hij dat ook aan een ander merken door zijn lichaamstaal: mimiek, houding en beweging. Onbewust zijn wij in staat om deze tekens te herkennen. Zonder woorden kunnen we blijkbaar aanvoelen wanneer we mogen aanraken, en doen dat ook. Echter, bij mensen die als kind weinig of op verkeerde manier zijn aangeraakt kan dit gevoel soms ontbreken. Zij weten dan later niet "intuitief" hoe en wanneer ze een ander kunnen en mogen aanraken.

Er zijn mensen die 'aanrakers' zijn, dwangmatige aanrakers die geen enkel gevoel schijnen te hebben voor de tekens die ze van vrienden of metgezellen ontvangen. Dat zijn mensen die anderen aanraken en knuffelen al worden ze gebombardeerd met tekens waarmee wordt gevraagd of ze het niet willen doen.

Julius Fast: De taal van het lichaam

Voor sommige mensen is aanraking beangstigend, zeker als het onverwachts plaatsvindt. Bij agressie komt ook aanraking voor een vorm van aanraking die we liever niet willen. Iemand anders treedt je intieme zone binnen en begint te slaan, schoppen of bijten. Bij geweld denken we in eerste instantie nou niet direct aan communicatie. Toch ontstaat geweld niet zo maar en het is goed om jezelf af te vragen welke boodschap ermee wordt uitgedrukt. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de ander erg angstig is of dat dit de enige manier is dat hij kan aanraken. Ook kan het een manier zijn om met bepaalde situaties om te gaan. Zinloos geweld kan niet worden goedgepraat. Toch is het belangrijk om ook stil te staan bij het waarom ervan.

---

Meer over aanraking:

• Wat betekent aanraking?
  
• Waar mag je aanraken?
  
• uitgebreide analyse van de aanraking
• Het geheim van het schouderklopje (Filmpje EditieNL)

tekst: Frank van Marwijk.
© Bodycom Lichaamscommunicatie

---

Meer over aanraking / haptonomie: haptonomie.startpagina.nl

  Lichaamstaal bij baby's  
In september 2009 verscheen al weer de zevende druk van het succesvolle boek Lichaamstaal bij baby's van Frank van Marwijk. In dit boek staat de communicatie tussen ouder en baby centraal. Het boek biedt boeiende informatie aan ouders met baby's en aan iedereen die beroepsmatig met baby's te maken heeft. Ook leuk als kraamcadeautje.

 Meer informatie
 Hoofdstukindeling
 Online bestellen

In februari 2012 verscheen de tiende druk van Manipuleren kun je leren geschreven door lichaamstaalexpert Frank van Marwijk Meer dan 25.000 exemplaren verkocht! Bestellen via Managementboek Bestellen via Bol.com

Informatie

Indien u belangstelling heeft voor een presentatie over lichaamstaal binnen uw bedrijf of vereniging dan geven wij hierover graag meer informatie.

Bodycom Lichaamscommunicatie Voorschoten K.v.K. Haaglanden 28088572

http://www.lichaamstaal.nl (.com) e-mail: telefoon: 06 16024219

 Volg @lichaamstaal op Twitter

---